Het zorgelijke aan de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme(Wwft) is dat dat ondernemers het slachtoffer kunnen worden van ijverige overheidsdienaren met onvoldoende kennis van het vakgebied van de ondernemer, zeker als die overheidsdienaren beschikken over kennis ‘achteraf’. Zo bleek onlangs weer in een zaak tegen een accountant. Citaten uit de uitspraak zijn te vinden in het artikel op mijn algemene weblog.
Nieuwe DNB leidraad Wwft en Sanctiewet
Onlangs is door DNB een nieuwe leidraad Wwft en Sanctiewet uitgebracht, gericht op de ondernemingen waarop DNB toezicht houdt (zoals trustkantoren):
Te verwachten: over branches / sanctieregelgeving
Op 26 maart jl. vond een goed bezochte bijeenkomst over het onderwerp ‘branches’ plaats, waarin Arthur Sonneville en Karin van Beekum van DNB de uitkomsten van het onderzoek bekend maakten. Wij zullen op deze site een verslag publiceren.
Verder bestaat het plan om iets te melden naar aanleiding de cursussen sanctieregelgeving die in maart /april jl. (1, 2) plaats vonden en waaraan door een groot aantal compliance medewerkers werd deelgenomen. Aangezien er nog enige vragen die wij hadden aan DNB niet beantwoord zijn en wij die vragen graag aan DNB willen voorleggen, zal dat verslag nog even op zich laten wachten.
—
Aanvulling 19 mei 2015
De beantwoording door DNB van de aan de Bank gestelde vragen zal niet vóór medio juni a.s. plaats vinden, zo vernamen wij deze week.
Activiteiten Compliance Platform Trustkantoren: laat weten waar interesse voor bestaat!
Tijdens de bijeenkomst over ‘branches’ van 26 maart jl. hebben we enquêteformulieren uitgedeeld waarin we de interesse van de deelnemers hebben gepeild voor door ons te organiseren of initiëren activiteiten en producten. Hierbij nodigen we lezers van deze site uit om – voor zover zij het al niet hebben gedaan – deel te nemen aan deze peiling. De ingevulde formulieren kunnen worden opgestuurd aan Marianne van Rappard, rappa205@planet.nl.
De formulieren betreffen de activiteiten en mogelijke productontwikkeling, zie hierna.
1. Onderwerpen / bijdrage Platform activiteiten
De initiatiefnemers van het Platform willen graag bijeenkomsten en cursussen organiseren die zinvol zijn voor management, compliance en auditmedewerkers van trustkantoren. Door middel van dit formulier kunt u uw belangstelling voor bepaalde onderwerpen aangeven. Voor zover u op een of andere manier uw medewerking wil verlenen, kan dat ook worden aangegeven. Wij verzoeken aan te geven of er interesse is voor de volgende onderwerpen:
- FATCA
- Ubo-register in de 4e antiwitwasrichtlijn
- 4e antiwitwasrichtlijn
- Geschiktheid van beleidsbepalers
- Fiscaal gedreven transacties en structuren (toezichtthema DNB 2015)
- Terrorismefinanciering (toezichtthema DNB 2015)
- Risicoanalyses ontwikkelen en actueel houden (op diverse terreinen)
Ook kunnen eigen onderwerpen worden aangedragen. Voorts nodigen wij iedereen uit om aan te geven wie een eigen bijdrage wil leveren en waarover. Tot slot vragen wij welke organisaties bereid zijn om gratis vergaderruimte aan het Compliance Platform Trustkantoren ter beschikking te stellen.
Download het formulier Onderwerpen / bijdrage Compliance Platform activiteiten
2. Productontwikkeling
De initiatiefnemers van het Platform zijn bezig met ontwikkeling van een aantal specifiek op trustkantoren gerichte producten. Doel is om op deelgebieden een aanbod te (laten) verzorgen en een en ander organisatorisch ‘light’ te houden. Door middel van dit formulier willen wij uw interesse peilen voor de producten. Wij verzoeken aan te geven of er interesse is voor de volgende producten:
- Flexibel procedurehandboek kleine en middelgrote trustkantoren “2.0”
- Risicoanalyse naleving sanctieregelgeving door trustkantoren
- Vraagbaak sanctieregelgeving
- Vraagbaak fiscaal gedreven transacties en structuren
Ook hier kunnen eigen onderwerpen worden aangedragen.
Download het formulier Productontwikkeling Compliance Platform Trustkantoren
DNB bericht inzake wijzigingen Open Boek Toezicht
DNB heeft wijzigingen in het Open Boek Toezicht gemeld via de nieuwsbrief. Voor trustkantoren zijn relevant of mogelijk relevant:
Betrouwbaarheidstoetsing
- Jurisprudentie over de betrouwbaarheid – lees verder [*]
- Jurisprudentie betrouwbaarheid – Meldingsplicht t.a.v. feiten en omstandigheden in het buitenland – lees verder
- Jurisprudentie betrouwbaarheid – Naleveren van informatie – lees verder [*]
- Jurisprudentie betrouwbaarheid – Meld ook niet onherroepelijke (vergrijp)boetes – lees verder [*]
- Jurisprudentie betrouwbaarheid – Melden van verdenking van strafbare feiten – lees verder [*]
- Jurisprudentie betrouwbaarheid – Meld toezichtantecedenten of conflicten met een toezichthouder – lees verder [*]
[*] Trustkantoren worden op deze pagina’s niet als doelgroep genoemd, terwijl de informatie ook voor trustkantoren relevant lijkt.
Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme
- FATF Waarschuwingslijsten – lees verder > DNB schrijft onder meer:
Bepaalde landen hebben laten zien tekortkomingen serieus te willen aanpakken. Andere laten minder vooruitgang zien, zoals de door de FATF in het ‘public statement’ genoemde landen. Deze landen laten ernstige tekortkomingen zien (Iran, Noord-Korea). Voor deze landen wijzen DNB en het Ministerie van Financiën erop dat verscherpte maatregelen ten aanzien van relaties met ingezetenen van deze landen en het uitvoeren van transacties van/naar deze landen nodig zijn.
Daarnaast noemt het ‘public statement’ landen die onvoldoende verbetering hebben laten zien of zich niet hebben gecommitteerd aan een actieplan (Algerije, Ecuador, Myanmar). DNB en het Ministerie van Financiën wijzen erop dat het onderhouden van zakelijke relaties met ingezetenen van deze landen of het uitvoeren van transacties van/naar deze landen een hoger risico op witwassen en/of terrorismefinanciering met zich meebrengen. Zie de tekst van het ‘public statement’ voor informatie over de landenspecifieke risico’s.
Het document ‘improving global AML/CFT compliance’ bevat een lijst met landen die ernstige tekortkomingen hebben in hun AML/CFT systeem maar die wél gecommitteerd zijn om deze tekortkomingen te adresseren. Deze lijst bestaat uit de volgende landen: Afghanistan, Angola, Guyana, Indonesië, Irak, Jemen, Laos, Oeganda, Panama, Papua Nieuw-Guinea, Soedan, en Syrië. De FATF wijst er daarbij nog specifiek op dat Oeganda onvoldoende voortgang boekt.
Albanië, Cambodja, Koeweit, Namibië, Nicaragua, Pakistan en Zimbabwe hebben significante vooruitgang laten zien wat ertoe heeft geleid dat deze landen niet langer in het document genoemd worden.
Het blijft jammer dat er geen databank met landensignalering bestaat.
De bedrogen directeur van Palm Invest
Op 25 februari jl. deed de rechtbank Amsterdam uitspraak in een strafzaak tegen de statutair directeur van Palm Invest. De uitspraak is belangrijk, omdat daar in de vraag aan de orde komt of een directeur strafrechtelijk verantwoordelijk kan zijn, als hij heeft nagelaten om zich voldoende kritisch op te stellen ten opzichte van twee feitelijk leidinggevenden, die vanaf het begin van plan waren beleggingsfraude te plegen. De rechtbank komt tot de conclusie dat de directeur strafrechtelijk niet verwijtbaar heeft gehandeld en spreekt hem vrij. Lees de overwegingen in het artikel op mijn ondernemingsrechtweblog.
Nieuwsbrief voor trustkantoren door DNB, onder meer over branches en naleving sanctieregelgeving
De actualiteit van de onderwerpen waarmee het Platform bezig is, wordt geïllustreerd door de nieuwsbrief van DNB die vandaag digitaal in de bus viel. De artikelen van de nieuwsbrief zijn:
- Slechte beheersing risico’s buitenlandse branches, lees verder | a.s. donderdag is de Platform bijeenkomst over branches
- Naleving Sanctiewet trustkantoren moet beter, lees verder | DNB heeft naar aanleiding van de Rusland / Oekraïne crisis extra aandacht aan dit onderwerp besteed in de nieuwsbrief. Op 9 april a.s. vindt deel 2 van de cursus over sanctieregelgeving plaats, met medewerking van DNB, zie dit bericht
- DNB start themaonderzoek integriteitsrisicoanalyse, lees verder
- Cijfers en trends in de trustsector, lees verder | uit dit bericht blijkt dat trustkantoren menen dat de regeldruk aanzienlijk is toegenomen, zie onder
- FATF-waarschuwingslijsten: update februari, lees verder
- Toezichtthema’s 2015, lees verder | lees hierover op deze website dit artikel
- Cloud computing: de regels, lees verder
- Uw PHB recent aangepast? Geef het door!, lees verder
Regeldruk
Uit het bericht over cijfers en trends blijkt dat trustkantoren menen dat de regeldruk aanzienlijk is toegenomen:
Een van de trends die trustkantoren het meest melden in de ISI-rapportage is de steeds strengere wet- en regelgeving. Dat legt druk op de inrichting van de bedrijfsvoering van (kleine) trustkantoren en gaat volgens hen veelal gepaard met hoge kosten. Hierbij wordt vaak de invoering van de Rib Wtt 2014 per 1 januari 2015 genoemd. DNB en de wetgever zijn van mening dat strengere wet- en regelgeving noodzakelijk is voor de trustkantoren om integriteitsrisico’s het hoofd te kunnen bieden. Onder meer de invoering van een verplichte auditfunctie acht DNB noodzakelijk voor een goede interne controle. Deze auditverplichting geldt overigens al vele jaren voor andere sectoren, waaronder de geldtransactiekantoren.
Wat hier niet wordt vermeld, is dat het er op lijkt dat op een aantal terreinen van trustkantoren meer wordt verlangd dan van gewone internationaal opererende ondernemers. Extra alertheid van trustkantoren is gezond. Maar is het wel gerechtvaardigd als van trustkantoren meer wordt verlangd dan van gewone bestuurders van internationaal opererende ondernemingen?
Trustkantoorbestuurder op de Antillen is een gewone statutair bestuurder
Aan Antilliaanse trustbestuurders worden dezelfde eisen gesteld als aan ‘gewone’ bestuurders, zo blijkt uit een artikel van Karel Frielink, dat hier is te vinden.
Zoals Frielink meldt is dit onderwerp in Nederland al een keer op dezelfde manier afgehandeld, zie de uitspraak van de Hoge Raad van 8 juli 2011.
9 april 2015 – 2e deel cursus sanctieregelgeving voor trustkantoren
Dit bericht is op 8 april 2015 geupdate.
Het Compliance Platform Trustkantoren organiseert in samenwerking met Pellicaan Advocaten een cursus over de Nederlandse en Europese sanctieregelgeving, specifiek gericht op leidinggevenden en compliance medewerkers van trustkantoren. Het tweede deel van de cursus zal op donderdagmiddag 9 april 2015 plaats vinden.
Deze tweede cursus zal worden gegeven door twee docenten. De ene docent is afkomstig van DNB, mevrouw M. Aelen. Daarnaast zal Ellen Timmer (Pellicaan Advocaten) als docent optreden, zij was tijdens de eerste cursus van 3 maart jl. al actief als docent.
Onderwerp van de tweede cursus:
- Verslag namens DNB van de bevindingen uit het onderzoek van DNB naar naleving van de sanctieregelgeving, dat in het najaar van 2014 is uitgevoerd.
- Toelichting door de DNB-docent aan de hand van praktijkvoorbeelden over de wijze waarop DNB toezicht houdt op en de visie van DNB inzake de naleving van de sanctieregels.
- Bespreking van een aantal knelpunten met betrekking tot de naleving van de sanctieregelgeving door trustkantoren zoals tijdens de eerste cursus van 3 maart jl. aan de orde zijn gekomen.
Voorafgaand aan de cursus kunnen deelnemers praktijkvragen insturen, die vervolgens tijdens de cursus op anonieme basis behandeld zullen worden. Aan de hand van die vooraf ingestuurde en de tijdens de eerste cursus aan de orde gestelde vragen zal worden geprobeerd om de cursus zoveel mogelijk aan de specifieke behoefte van trustkantoren aan te passen. Uiteraard kunnen ook tijdens de cursus vragen worden gesteld.
Aan de deelnemers van de 2e cursus zal een reader met inleidende informatie ter beschikking worden gesteld, voor zover zij niet aan de eerste cursus hebben deelgenomen.
Praktische informatie cursus 9 april 2015
Tijdstippen: donderdag 9 april 2015, ontvangst vanaf 13:30 uur, cursus van 14:00 tot 17:30 uur, met een half uur pauze
Docenten: docent namens De Nederlandsche Bank; Ellen Timmer, advocaat (algemeen weblog, LinkedIn profiel)
Locatie: kantoor Amsterdam van Pellicaan Advocaten, Delflandlaan 1, 1062 EA Amsterdam, ligging op Google Maps
Cursusprijs: EUR 250 exclusief btw voor de 2e cursus; deelnemers aan de 1e cursus van 3 maart 2015 krijgen EUR 50 exclusief btw korting.
Aantal deelnemers: ten minste 15, maximaal 35 personen
PE-punten Holland Quaestor: 3 PE-punten; HQ-deelnemers dienen er zelf op te letten dat de presentielijsten bij aanvang en vertrek worden getekend
Aanmelding
Aanmelding kan plaats vinden per e-mail uiterlijk tot en met 3 april a.s. bij:
Astrid Falke, Astrid.Falke@pellicaan.nl en
Carolien van Willigen, Carolien.vanWilligen@pellicaan.nl,
graag met opgave van de volgende gegevens:
[1] Naam/namen van de persoon/personen die deelneemt/deelnemen met e-mail adres(sen).
[2] Naam en adres van de organisatie waaraan de deelnemer(s) is/zijn verbonden, met informatie over degene aan wie de factuur kan worden gericht, die na aanmelding zal worden verzonden.
—
Aanvullende informatie 23 maart 2015 | nieuwsbrief DNB over naleving sanctieregelgeving
In de op 23 maart 2015 verzonden nieuwsbrief schrijft DNB:
Naleving Sanctiewet trustkantoren moet beter
Nieuwsbericht 23 maart 2015DNB stelt dat de trustsector de nodige stappen moet zetten om de naleving van de Sanctiewet 1977 te waarborgen. Er zijn verschillende verbeterpunten.
De resultaten van een onderzoek bij 38 banken, verzekeraars en trustkantoren naar de naleving van de Sanctiewet 1977 waren voor DNB aanleiding tot vervolgonderzoek bij zes instellingen, waaronder een aantal trustkantoren. Hierbij is vooral gekeken naar de naleving van de sanctieverordeningen die de Europese Unie (EU) in 2014 vaststelde vanwege de situatie in Oekraïne.
Wisselend beeld
Uit dit onderzoek komt een wisselend beeld naar voren. Sommige trustkantoren zijn op de hoogte van de sanctiemaatregelen en screenen daarop. Ook hebben deze trustkantoren hun Russische en Oekraïense relaties duidelijk in kaart gebracht en onderzoeken ze gericht of de sanctiemaatregelen op hun cliëntenportefeuille van toepassing zijn. Daarentegen schiet bij enkele andere trustkantoren de kennis en naleving van de sanctieregelgeving tekort.Verbeterpunten
DNB stelt dat de trustsector de nodige stappen moet zetten om de naleving van de Sanctiewet 1977 te waarborgen. De toezichthouder ziet de volgende verbeterpunten:Goederen
Verschillende onderzochte trustkantoren onderzoeken uitsluitend of de relatie voorkomt op gepubliceerde lijsten van gesanctioneerde personen en vennootschappen. Deze trustkantoren controleren onvoldoende of er sprake is van embargogoederen bij de activiteiten van de relaties.Eigen verantwoordelijkheid
Sommige trustkantoren schuiven de verantwoordelijkheid voor de naleving van de Sanctiewet 1977 door naar andere professionele partijen, zoals banken die cliënten aanbrengen en transacties uitvoeren. Een deel van de trustsector loopt zodoende aanzienlijke risico’s om de Sanctiewet 1977 te overtreden.Feitelijke kennis en naleving
De bewustwording en de concrete naleving van sancties zijn in een deel van de sector nog onvoldoende. Aangezien de risico’s hoog zijn en complexe structuren worden gefaciliteerd, is het zaak om de feitelijke kennis en naleving van maatregelen te versterken.
Thema’s DNB toezicht 2015 | integriteit en transparantie van de financiële sector
Op 20 februari jl. heeft DNB de Thema’s DNB toezicht 2015 bekend gemaakt. In het document komen ook de trustkantoren aan bod. Op pagina’s 18 tot en met 23, over integriteit en transparantie van de financiële sector, worden trustkantoren genoemd, naast andere financiële ondernemingen.
Integriteitsrisicoanalyse
Opvallend is dat DNB zegt dat de interne bewustwording over integriteitsrisico’s bij alle financiële instellingen onder DNB-toezicht op dit moment nog laag zou zijn en dat financiële instellingen onvoldoende aandacht zouden besteden aan de systematische analyse van inherente integriteitsrisico’s. DNB maakt er melding van dat er een themaonderzoek is uitgevoerd naar integriteitsrisicoanalyses. Op basis van de ervaringen is DNB voornemens om in 2015 guidance te ontwikkelen inzake een effectieve integriteitsrisicoanalyse.
Terrorismefinanciering
Één van de schimmigste onderwerpen uit het financiële toezicht is terrorismefinanciering, dat in paragraaf 4.2 aan bod komt. Uit de vermelding dat DNB met experts overlegt over de verschillende manieren waarop terrorismefinanciering plaatsvindt kan worden afgeleid dat op dit moment onbekend is hoe dat gebeurt. Nu terrorismefinanciering een fenomeen is, waarover weinig tot niets bekend lijkt te zijn, is bijzonder dat DNB kennelijk wel in staat is om een onderzoek naar de blootstelling aan terrorismefinanciering te doen (slot pagina 19, begin pagina 20).
Amerikaanse sanctieregels
Interessant is dat DNB zich blijkens paragraaf 4.3 van het document niet alleen bezig houdt met toezicht op naleving van Nederlandse en Europese sanctieregels, maar dat DNB zich ook bevoegd acht om toezicht te houden op naleving van extraterritoriaal werkende Amerikaanse sanctieregels. (Dit terwijl Europa een sanctie tegen de Verenigde Staten heeft ingesteld wegens de extraterritoriale werking van de Amerikaanse regels.) Dat is heel bijzonder; mogelijk kunnen we dit met de vertegenwoordiger van DNB bespreken tijdens de cursus van 9 april a.s.
Fiscaal gedreven transacties en structuren
Naast de gebruikelijke aandacht voor witwasbestrijding en terrorismefinanciering, stipt DNB op pagina 22 aan dat DNB in 2015 zal gaan analyseren of banken en trustkantoren zich voldoende bewust zijn van de internationale normen en de risico’s van fiscaal gedreven transacties en structuren. Bij dat onderzoek wordt met AFM en belastingdienst samengewerkt.
Transparantie DNB
Verheugend is dat DNB dit keer niet alleen spreekt over transparantie van financiële ondernemingen, maar ook over de eigen transparantie, zie paragraaf 4.9.
Meer informatie
- Aankondiging door DNB op de site
- Thema’s DNB toezicht 2015 (pdf bestand)
—
Aanvulling 23 maart 2015
DNB kondigt de toezichtthema’s aan in de nieuwsbrief voor trustkantoren van 23 maart 2015. DNB schrijft:
Toezichtthema’s 2015
Nieuwsbericht 23 maart 2015
De trustsector speelt als poortwachter een essentiële rol bij het bewaken van de integriteit van de Nederlandse financiële sector. DNB voert in 2015 veel onderzoeken uit om een bijdrage te leveren aan de integriteit van de sector.
Integriteitsrisicoanalyse
In 2015 maakt DNB een beoordeling van de integriteitsrisicoanalyses die trustkantoren moeten maken. Trustkantoren moeten proactief beoordelen aan welke risico’s op witwassen, financieren van terrorisme en belangenverstrengeling zij blootgesteld zijn en dit gestructureerd vastleggen in een integriteitsrisicoanalyse. Aan de hand van die beoordeling ontwikkelt en publiceert DNB best practices.Terrorismefinanciering
Met dit themaonderzoek onderzoekt DNB of trustkantoren voldoen aan de wettelijke vereisten en zich bewust zijn van de risico’s van verschillende financiële transacties. Het is van belang dat Nederlandse financiële instellingen niet direct en ook niet indirect betrokken zijn bij de financiering van terrorisme. DNB verwacht dat financiële instellingen zelf actief onderzoek doen naar mogelijke misstanden en tijdig adequate herstelmaatregelen nemen.Naleving Sanctiewet
De doelstelling van het project is om vast te stellen of de sanctieregelgeving juist wordt nageleefd. De recente ontwikkelingen ten aanzien van het conflict in de Oekraïne hebben geleid tot enkele specifieke sanctiemaatregelen, zoals recent door de Europese Unie (EU) richting Rusland. Een juiste toepassing van deze maatregelen door financiële instellingen is sterk bepalend voor de effectiviteit daarvan.AML/CFT Hoogrisicoactiviteiten
Hoogrisicoactiviteiten zijn financiële diensten en producten die extra gevoelig zijn voor witwassen en onderliggende financiële criminele activiteiten. DNB onderzoekt of trustkantoren ten aanzien van deze activiteiten de risico’s op witwassen en financieren van terrorisme voldoende inzichtelijk hebben en mitigeren.Fiscaliteit
DNB voert in 2015 een analyse uit naar de trustsector om te beoordelen of trustkantoren zich voldoende bewust zijn van de internationale normen en de risico’s van fiscaal gedreven transacties en structuren. DNB zoekt hierbij de samenwerking met de Belastingdienst en de AFM.Meer informatie
In de brochure Thema’s DNB toezicht 2015 zijn alle thema’s inhoudelijk toegelicht. Een uitgebreide planning van de te onderzoeken thema’s vindt u op Open Boek Toezicht.