Bestrijding van witwassen van geld: nieuwe uitdagingen vergen strengere regels
De Commissie heeft vandaag twee voorstellen goedgekeurd om de bestaande Europese regels in de strijd tegen witwassen van geld en geldovermakingen te verstrengen. Witwaspraktijken en terrorismefinanciering vormen bedreigingen die voortdurend van gedaante veranderen en de regels daarvoor moeten dan ook regelmatig aangepast worden.
Michel Barnier, commissaris voor Interne Markt en Diensten, hierover: “De Unie staat internationaal in de frontlijn bij het bestrijden van witwassen van misdaadgeld. Dergelijke geldstromen kunnen de stabiliteit en de reputatie van de financiële sector beschadigen terwijl terrorisme de grondvesten van onze samenleving aantast. Naast de strafrechtelijke benadering is het ook mogelijk witwaspraktijken een halt toe te roepen met een preventieve aanpak via het financiële stelsel. Wij willen duidelijke regels voorstellen om banken, juristen en accountants en alle beroepscategorieën die hierbij betrokken zijn, tot meer waakzaamheid aan te zetten.”
Cecilia Malmström, commissaris voor Binnenlandse Zaken, zegt: “Misdaadgeld mag in onze economie geen plaats krijgen, of het nu afkomstig is van drugs, illegale wapenhandel of mensenhandel. Wij moeten ervoor zorgen dat de georganiseerde misdaad niet de kans krijgt zijn geld wit te wassen in het bankenstelsel of in de goksector. Om vooral in tijden van crisis de legale economie te beschermen, mogen er in de wet geen mazen zijn waarlangs criminele of terroristische organisaties kunnen wegglippen. Onze banken mogen nooit dienen als witwasmachines voor maffiageld of om de financiering van terrorisme mogelijk te maken.”
Het vandaag goedgekeurde pakket van maatregelen is een aanvulling op andere acties die de Commissie heeft ondernomen of gepland in de strijd tegen misdaad, corruptie en belastingontduiking. Het pakket omvat:
• een richtlijn tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld en de financiering van terrorisme
• een verordening inzake informatie die bij geldovermakingen moet worden gevoegd om een vlotte traceerbaarheid van deze geldovermakingen te verzekeren.
Deze twee voorstellen zijn volledig in overeenstemming met de jongste aanbevelingen [1] van de financiële actiegroep (Financial Action Task Force – FATF) (zie MEMO/12/246), de mondiale autoriteit in de strijd tegen witwassen van geld en terrorismefinanciering, en zorgen ervoor dat op een aantal gebieden nieuwe ruimte komt voor toepassing van de best mogelijke regels om witwaspraktijken en financiering van terrorisme tegen te gaan.
De twee voorstellen gaan in het bijzonder uit van een beter afgestemde en meer gerichte risicobenadering.
De nieuwe richtlijn bevat volgende elementen:
• zij zorgt voor duidelijker en meer samenhangende regels in de lidstaten
• door de invoering van een duidelijk mechanisme om de uiteindelijke begunstigden te identificeren. Daarnaast zullen ondernemingen verplicht worden informatie bij te houden over de identiteit van de personen die in werkelijkheid achter de vennootschap staan.
• door meer duidelijkheid en transparantie te brengen in de regels betreffende cliëntenonderzoek, zodat er passende controles en procedures worden ingevoerd waardoor ondernemingen de cliënten met wie zij zaken doen, beter kennen en beter begrijpen om welk soort activiteiten het gaat. Hierbij moet wel duidelijk worden gemaakt dat vereenvoudigde procedures niet verkeerd mogen worden begrepen alsof zij daarmee volledig vrijgesteld zouden zijn van maatregelen op het gebied van cliëntenonderzoek.
• en door ruimer gebruik van de bepalingen inzake politiek prominente personen (namelijk personen die wegens de politieke functie die zij bekleden, sterker blootgesteld zijn aan het risico voor corruptie), zodat de regeling nu ook betrekking heeft op “binnenlandse” (in EU-lidstaten wonende) (naast “buitenlandse”) politiek prominente personen en op deze personen in internationale organisaties. Het gaat onder meer om staats- of regeringsleiders, parlementsleden en rechters van de hoogste rechtscolleges.
• de richtlijn krijgt een breder toepassingsgebied om nieuwe dreigingen en zwakke punten te kunnen aanpakken
• door bijvoorbeeld de toepassing te verruimen tot de goksector (terwijl de vroegere richtlijn alleen gold voor casino’s) en door een uitdrukkelijke vermelding van fiscale misdrijven.
• voor de strijd tegen witwassen van geld gelden de strengste regels
• omdat de voorschriften verder gaan dan die van de FATF en binnen het toepassingsgebied nu alle personen vallen die goederen leveren of diensten verstrekken voor een contante betaling van 7 500 EUR of meer. Volgens een aantal belanghebbenden was de huidige drempel van 15 000 EUR immers niet toereikend. Deze personen vallen nu onder de richtlijn en het zal dus nodig zijn voor hen cliëntenonderzoek te verrichten, bewijsstukken te bewaren, interne controles uit te voeren en verslagen over verdachte transacties op te stellen. Hierbij zij vermeld dat de richtlijn voor minimale harmonisering zorgt en lidstaten maatregelen kunnen nemen die verder gaan dan deze drempel.
• de richtlijn versterkt de samenwerking tussen de verschillende financiële inlichtingeneenheden, die tot taak hebben de verslagen over verdachte transacties op het gebied van witwassen en terrorismefinanciering die zij ontvangen, te analyseren en te verspreiden onder de bevoegde autoriteiten.
De twee voorstellen voorzien in een versterking van de sanctiebevoegdheden van de autoriteiten die met deze taken belast zijn, door de invoering van een reeks minimale principes bijvoorbeeld om strengere bestuursrechtelijke sancties op te leggen, en door hen te verplichten tot coördinatie in geval van grensoverschrijdend optreden.
Achtergrond:
Naast de publicatie van een herziene reeks internationale normen in februari 2012 (IP/12/357) is de Commissie met de invoering van de noodzakelijke veranderingen snel overgegaan tot een update van het Europese regelgevingskader. Gelijklopend daarmee is de Commissie gestart met de herziening van de derde antiwitwasrichtlijn en daarbij is gebleken dat het bestaande regelgevingskader moest worden geactualiseerd om alle vastgestelde tekortkomingen te verhelpen.
De voorgestelde actualisering van de wetgeving moet nog volgens de normale wetgevingsprocedure worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad van ministers.
Voor nadere informatie:
http://ec.europa.eu/internal_market/company/financial-crime/index_en.htm.
[1] http://www.fatf-gafi.org/
Compliance Platform Trustkantoren 