Op de site van de rijksoverheid is op 15 december jl. een overzicht van de geldende sanctieregelingen gepubliceerd. Het overzicht kan als pdf-bestand worden gedownload.
Nieuwsbrief DNB voor trustkantoren
In de laatste nieuwsbrief van DNB voor trustkantoren komen een aantal thema’s aan de orde die hier al besproken zijn:
- DNB wenst dat de Wtt wordt aangepast (zie mijn bericht) > ‘Er gaat te veel niet goed bij trustkantoren, dat baart me zorgen over hun toekomst’, interview met Van Gorkum;
- sanctieregelgeving > Blijvende aandacht voor naleving Sanctiewet; bij de korte berichten Nieuwsvoorziening DNB over financiële sancties;
- naleving Wwft > Transactiemonitoring & melding ongebruikelijke transacties;
- Instellingen geven hun mening over het toezicht (zie eerder mijn bericht over onderzoek onder stakeholders);
- de toegenomen kosten die aan de trustkantoren worden doorberekend, zie Stijging toezichtkosten voor trustkantoren (overigens valt op dat grote trustkantoren relatief minder betalen dan kleine).
Informatievoorziening sanctieregelgeving door DNB
DNB heeft via een nieuwsbrief van vandaag bekend gemaakt dat de informatievoorziening inzake sanctieregelgeving is aangepast. Het betreft de volgende pagina’s:
- Wegwijs in de sanctieregelgeving
- Verantwoordelijkheidsverdeling bij de uitvoering van sanctieregelgeving
Op de ‘Wegwijs’ pagina zijn onder meer links naar Nederlandse informatie, zoals de Nederlandse personenlijst, de laatste DNB leidraad en dergelijke te vinden.
Een link naar de Europese overzichtspagina over sanctieregelgeving trof ik er niet aan. Het zou goed zijn als die pagina aan de rubriek ‘Gerelateerde websites’ zou worden toegevoegd.
Overigens blijf ik de DNB-informatie onoverzichtelijk vinden. Vanwege het grote belang van de sanctieregelgeving, ook voor partijen die er weinig mee te maken hebben (en dus geen dure adviseurs inhuren), zou het prettig zijn als de informatie op een betere manier bij elkaar werd gebracht, bijvoorbeeld op de manier zoals dat inzake de Wet Normering Topinkomens is gebeurd op www.topinkomens.nl.
Speerpunten FEC voor 2015: trustkantoren, terrorismefinanciering en sanctieregelgeving
Het Financieel Expertise Centrum (FEC) is een samenwerkingsverband tussen een aantal bestuursorganen en andere overheidsinstellingen en bestaat uit:
- Autoriteit Financiële Markten (AFM)
- Belastingdienst
- De Nederlandsche Bank (DNB)
- Financial Intelligence Unit – Nederland (FIU)
- Fiscale Opsporingsdienst (FIOD)
- Openbaar Ministerie (OM)
- Politie
Dit samenwerkingsverband houdt zich bezig met toezicht, controle, opsporing en vervolging in de financieel-economische sfeer. Uit het in april 2015 bekend gemaakte jaarplan voor dit jaar (hier te vinden), blijkt dat de FEC een aantal speerpunten heeft aangewezen, te weten trustkantoren, terrorismefinanciering en sanctieregelgeving. Dit zijn onderwerpen waar DNB in 2014 al veel aandacht voor heeft gevraagd. Opvallend is dat het hier om een branche (de trustkantoren) en om twee aandachtsgebieden (terrorismefinanciering en sanctieregelgeving) die een groot aantal ondernemingen kunnen raken.
Het onderwerp terrorismefinanciering is relevant voor alle ondernemingen die onder de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) vallen, terwijl sanctieregelgeving voor ‘een ieder’ geldt. Voor beide onderwerpen geldt dat het juridische mandarijnenwetenschappen betreft die door weinigen worden doorgrond en waarmee de overheid ook tobt. Om hier goed mee om te gaan, zowel in de sfeer van preventie en naleving van regelgeving (‘compliance’) als toezicht, is een grote uitdaging.
Toelichting FEC
Onderstaand de toelichting van FEC op de keuze voor de speerpunten:
3.4.2 Trustkantoren
Resultaten: Het ontwikkelen van een gezamenlijke effectieve en integrale aanpak van vergunninghoudende trustkantoren die er toe leidt dat de beheersing van integriteitsrisico’s door trustkantoren op orde is. Trustkantoren nemen eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van risico- identificatie en -mitigatie en hebben het belang van integriteit ingebed in de bedrijfscultuur en de relatie met klanten. In gevallen waar de integere bedrijfsvoering nog niet als interne norm geldt, worden passende maatregelen ingezet om het beoogde resultaat te realiseren. Hiertoe zal 1) een inventarisatie plaatsvinden van de rol, bevoegdheden en bijdrage van de deelnemende partners aan hierboven genoemde resultaat; 2) onderlinge kennisuitwisseling plaatsvinden over de trustsector; 3) een aanpak worden opgeleverd met afspraken over concrete activiteiten inclusief een specifiek op de trustsector toegespitst handhavingsbeleid, gebaseerd op de criteria van het tripartiete overleg, waaraan OM, AFM, DNB en FIOD deelnemen.
Trekker en deelnemers: DNB met de FEC-eenheid en de betrokken FEC-partners en -waarnemers eventuele overige relevante partijen. Tevens zal samenwerking worden gezocht met BFT.
Achtergrond: Door het aantrekkelijke vestigingsklimaat heeft Nederland een omvangrijke trustsector. Deze brengt een relatief groot integriteitrisico met zich en daarmee ook een reputatierisico voor de Nederlandse financiële sector. Niet alle trustkantoren beheersen integriteitrisico’s (met name faciliteren van witwassen, belastingontduiking en ontwijking van sanctiemaatregelen) afdoende. De hoofdoorzaak hiervan is dat deze kantoren een onvoldoende integere bedrijfscultuur kennen: de letter van de wet wordt mechanisch toegepast en mitigatie van risico’s vindt vooral plaats nadat DNB deze expliciet onder de aandacht heeft gebracht. In de periode 2016-2018 zullen de gemaakte afspraken via een programmatische aanpak worden uitgevoerd in concrete casus.
3.4.3. Terrorismefinanciering
Resultaten: 1) De financiële netwerken van bij de FEC-partners en FEC-participanten bekende in- en uitreizigers en andere relevante personen en entiteiten zijn op basis van FEC-signalen in kaart gebracht. Daardoor is onder meer inzicht verkregen in de wijze waarop en door wie de in- en uitreizigers worden gefinancierd; 2) In alle gevallen waarin het verkregen inzicht daartoe aanleiding geeft, is een interventiestrategie opgesteld; 3) Ten slotte zijn typologieën van potentiële soorten terrorismefinanciering geformuleerd.
Trekker en deelnemers: OM is samen met de FEC-eenheid trekker. Deelnemers zijn de FEC-partners en -waarnemers en de beoogde participanten: de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), Douane, Koninklijke Marechaussee (KMar), Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en Belastingdienst/Toeslagen.
Achtergrond: In september 2014 is het Actieprogramma Integrale Aanpak Jihadisme aan de Tweede Kamer gepresenteerd. Daarmee is Jihadisme de komende tijd, en zeker in 2015 (waarop het jaarplan FEC ziet), een prioriteit in beleid en uitvoering van overheidsorganisaties. Terrorismebestrijding en met name de financiële kant daarvan, is een onderdeel van de versterking van de integriteit van de financiële sector en vrijwel alle FEC-partners kunnen daar een bijdrage aan leveren. Daarnaast wordt mogelijk door dit thema ook meer inzicht verkregen in de terroristische netwerken, groeperingen of (rechts)personen, en zogenoemde facilitatoren. Zie verder ook paragraaf 3.2.5 waar aanvullende resultaten zijn geformuleerd om informatie-uitwisseling mogelijk te maken. Over de aanpak op het thema terrorismefinanciering wordt de Tweede Kamer door de minister van Veiligheid en Justitie geïnformeerd middels de Voortgangsrapportage Actieprogramma Jihadisme.
3.4.6 Sanctieregelgeving
Resultaten: Eind 2015 bestaat een integrale aanpak van de FEC-partners in de situaties waarin financiële sanctieregelgeving niet wordt nageleefd. De integrale aanpak omvat afspraken ten aanzien van toezicht en handhaving van de financiële sanctieregelgeving. Het brengt onder andere de taakverdeling en bevoegdheden van betrokken diensten in beeld, zodat signalen van niet naleving effectief kunnen worden opgepakt in de handhavingsketen volgens de gemaakte afspraken.
Trekker en deelnemers: Ministerie van Financiën, de FEC-eenheid en betrokken FEC-partners en -waarnemers.
Achtergrond: Vrijwel alle FEC-partners en –waarnemers hebben een rol in de handhavingsketen op het gebied van sanctiewetgeving. Mede gelet op de actualiteit, de toenemende complexiteit van de sancties en de snelheid waarmee sancties elkaar momenteel opvolgen, is het voor een effectieve handhavingsketen van belang dat de ketenpartners hierin samenwerken als één overheid. Doel van het project is mede om op die wijze een bijdrage te leveren aan de tot standkoming van een handhavingsarrangement zoals het ministerie van Financiën dat met het OM en alle betrokken partners af wil sluiten.
Dit bericht is ook gepubliceerd op mijn algemene weblog.
DNB-onderzoek naar naleving van de sanctieregelgeving in vaste commissie voor Financiën besproken
Terwijl trustkantoren nog zitten met een groot aantal onbeantwoorde vragen over de sanctieregelgeving, is het onderzoek door DNB inzake naleving van de sanctieregelgeving door onder meer trustkantoren in vaste commissie voor Financiën van de tweede kamer tijdens een schriftelijk overleg besproken. Het verslag is op 20 mei jl. vastgesteld en vermeldt het volgende:
II Reactie van de Minister en de Staatssecretaris (…)
De leden van de GroenLinks-fractie vragen hoe het kabinet de conclusie van DNB beoordeelt naar aanleiding van het eerste onderzoek over het naleven van de sanctiewet dat «de activiteiten van de relatie onderbelicht worden bij trustkantoren».
De Minister van Financiën is het met DNB eens dat er een bijzondere inspanning gevraagd kan worden van de trustsector. De Regeling Toezicht Sanctiewet 1977 en de Regeling integere bedrijfsvoering Wet toezicht trustkantoren 2014 stellen hoge eisen aan trustkantoren voor wat betreft de kennis die zij moeten hebben van hun relaties. Daar ligt het eerste aangrijpingspunt voor de adequate naleving van financiële sancties. Daarnaast kunnen ook de activiteiten van een relatie, zoals een uiteindelijk belanghebbende of een doelvennootschap, onder de werking van de sanctiemaatregelen vallen. De eisen die worden gesteld aan trustkantoren zijn, zoals aangekondigd in de brief van 14 mei 2014 [11] van de Minister van Financiën aangescherpt per 1 januari 2015.De leden van de GroenLinks-fractie vragen om hoeveel trustkantoren het gaat en op welke wijze DNB heeft opgetreden tegen financiële instellingen die de sanctiewetgeving onvoldoende naleefden.
Voor het themaonderzoek uit 2014 naar sancties zijn 14 trustkantoren onderzocht. In de afgelopen jaren zijn er bij verschillende financiële instellingen maatregelen getroffen inzake de onvoldoende naleving van de Sanctiewet 1977, zoals een last onder dwangsom. Ook is het mogelijk dat op basis van de bevindingen van toezichtsonderzoek instellingen een plan van aanpak aanleveren om onvolkomenheden in de beheersing te herstellen – dat kan ook op verzoek van DNB. DNB controleert of de aanpak de zaken voldoende adresseert en of het plan goed wordt uitgevoerd.Momenteel verricht DNB vervolgonderzoek naar het uitvoeren van de sancties door financiële instellingen. De leden van de GroenLinks-fractie vragen wanneer de uitkomsten daarvan bekend worden.
Deze resultaten worden in algemene zin via nieuwsbrieven teruggekoppeld aan de verschillende sectoren, en kunnen verder aanleiding geven tot aanpassing van de eerdergenoemde Leidraad. Zo heeft DNB inmiddels een deel van de uitkomsten gepubliceerd in de Nieuwsbrief Trustkantoren van maart 2015.12 Overigens is het thema «Sancties» door DNB opgenomen in de Thema’s DNB toezicht 2015 en zal er dus verder onderzoek plaatsvinden later in 2015.—
[11] Kamerstukken II 2013/2014, 32 384, nr. 2
Brief minister van financiën naar aanleiding van nieuwsbrief DNB voor trustkantoren
Op 13 mei jl. verscheen op de site van de rijksoverheid een brief van de minister van financiën naar aanleiding van de nieuwsbrief van DNB voor trustkantoren, die onlangs is verschenen. In de brief komt onder meer aan de orde dat trustkantoren de Sanctiewet onvoldoende zouden naleven (gebaseerd op een klein onderzoek), terwijl uit de via het Compliance Platform Trustkantoren georganiseerde twee cursussen blijkt dat er vele praktische en theoretische vragen bij trustkantoren leven. Een groot aantal vragen konden tijdens de cursus niet door de docent van DNB worden beantwoord. Door DNB is toegezegd dat beantwoording zal plaats vinden, helaas zal dat nog enige tijd gaan duren.
Het is een goede zaak dat DNB nieuwsbrieven ten behoeve van de trustkantoren uitbrengt. De gang van zaken rondom het toezicht op de sanctieregelgeving door DNB illustreert dat aan de informatievoorziening door DNB nog veel dient te worden verbeterd. Dat zal de kwaliteit van de activiteiten van DNB ten goede komen.
Brief van de minister van 13 mei 2015:
NB De brief is ook op overheid.nl als html-pagina te vinden.
Nieuwe DNB leidraad Wwft en Sanctiewet
Onlangs is door DNB een nieuwe leidraad Wwft en Sanctiewet uitgebracht, gericht op de ondernemingen waarop DNB toezicht houdt (zoals trustkantoren):
Te verwachten: over branches / sanctieregelgeving
Op 26 maart jl. vond een goed bezochte bijeenkomst over het onderwerp ‘branches’ plaats, waarin Arthur Sonneville en Karin van Beekum van DNB de uitkomsten van het onderzoek bekend maakten. Wij zullen op deze site een verslag publiceren.
Verder bestaat het plan om iets te melden naar aanleiding de cursussen sanctieregelgeving die in maart /april jl. (1, 2) plaats vonden en waaraan door een groot aantal compliance medewerkers werd deelgenomen. Aangezien er nog enige vragen die wij hadden aan DNB niet beantwoord zijn en wij die vragen graag aan DNB willen voorleggen, zal dat verslag nog even op zich laten wachten.
—
Aanvulling 19 mei 2015
De beantwoording door DNB van de aan de Bank gestelde vragen zal niet vóór medio juni a.s. plaats vinden, zo vernamen wij deze week.
Nieuwsbrief voor trustkantoren door DNB, onder meer over branches en naleving sanctieregelgeving
De actualiteit van de onderwerpen waarmee het Platform bezig is, wordt geïllustreerd door de nieuwsbrief van DNB die vandaag digitaal in de bus viel. De artikelen van de nieuwsbrief zijn:
- Slechte beheersing risico’s buitenlandse branches, lees verder | a.s. donderdag is de Platform bijeenkomst over branches
- Naleving Sanctiewet trustkantoren moet beter, lees verder | DNB heeft naar aanleiding van de Rusland / Oekraïne crisis extra aandacht aan dit onderwerp besteed in de nieuwsbrief. Op 9 april a.s. vindt deel 2 van de cursus over sanctieregelgeving plaats, met medewerking van DNB, zie dit bericht
- DNB start themaonderzoek integriteitsrisicoanalyse, lees verder
- Cijfers en trends in de trustsector, lees verder | uit dit bericht blijkt dat trustkantoren menen dat de regeldruk aanzienlijk is toegenomen, zie onder
- FATF-waarschuwingslijsten: update februari, lees verder
- Toezichtthema’s 2015, lees verder | lees hierover op deze website dit artikel
- Cloud computing: de regels, lees verder
- Uw PHB recent aangepast? Geef het door!, lees verder
Regeldruk
Uit het bericht over cijfers en trends blijkt dat trustkantoren menen dat de regeldruk aanzienlijk is toegenomen:
Een van de trends die trustkantoren het meest melden in de ISI-rapportage is de steeds strengere wet- en regelgeving. Dat legt druk op de inrichting van de bedrijfsvoering van (kleine) trustkantoren en gaat volgens hen veelal gepaard met hoge kosten. Hierbij wordt vaak de invoering van de Rib Wtt 2014 per 1 januari 2015 genoemd. DNB en de wetgever zijn van mening dat strengere wet- en regelgeving noodzakelijk is voor de trustkantoren om integriteitsrisico’s het hoofd te kunnen bieden. Onder meer de invoering van een verplichte auditfunctie acht DNB noodzakelijk voor een goede interne controle. Deze auditverplichting geldt overigens al vele jaren voor andere sectoren, waaronder de geldtransactiekantoren.
Wat hier niet wordt vermeld, is dat het er op lijkt dat op een aantal terreinen van trustkantoren meer wordt verlangd dan van gewone internationaal opererende ondernemers. Extra alertheid van trustkantoren is gezond. Maar is het wel gerechtvaardigd als van trustkantoren meer wordt verlangd dan van gewone bestuurders van internationaal opererende ondernemingen?
9 april 2015 – 2e deel cursus sanctieregelgeving voor trustkantoren
Dit bericht is op 8 april 2015 geupdate.
Het Compliance Platform Trustkantoren organiseert in samenwerking met Pellicaan Advocaten een cursus over de Nederlandse en Europese sanctieregelgeving, specifiek gericht op leidinggevenden en compliance medewerkers van trustkantoren. Het tweede deel van de cursus zal op donderdagmiddag 9 april 2015 plaats vinden.
Deze tweede cursus zal worden gegeven door twee docenten. De ene docent is afkomstig van DNB, mevrouw M. Aelen. Daarnaast zal Ellen Timmer (Pellicaan Advocaten) als docent optreden, zij was tijdens de eerste cursus van 3 maart jl. al actief als docent.
Onderwerp van de tweede cursus:
- Verslag namens DNB van de bevindingen uit het onderzoek van DNB naar naleving van de sanctieregelgeving, dat in het najaar van 2014 is uitgevoerd.
- Toelichting door de DNB-docent aan de hand van praktijkvoorbeelden over de wijze waarop DNB toezicht houdt op en de visie van DNB inzake de naleving van de sanctieregels.
- Bespreking van een aantal knelpunten met betrekking tot de naleving van de sanctieregelgeving door trustkantoren zoals tijdens de eerste cursus van 3 maart jl. aan de orde zijn gekomen.
Voorafgaand aan de cursus kunnen deelnemers praktijkvragen insturen, die vervolgens tijdens de cursus op anonieme basis behandeld zullen worden. Aan de hand van die vooraf ingestuurde en de tijdens de eerste cursus aan de orde gestelde vragen zal worden geprobeerd om de cursus zoveel mogelijk aan de specifieke behoefte van trustkantoren aan te passen. Uiteraard kunnen ook tijdens de cursus vragen worden gesteld.
Aan de deelnemers van de 2e cursus zal een reader met inleidende informatie ter beschikking worden gesteld, voor zover zij niet aan de eerste cursus hebben deelgenomen.
Praktische informatie cursus 9 april 2015
Tijdstippen: donderdag 9 april 2015, ontvangst vanaf 13:30 uur, cursus van 14:00 tot 17:30 uur, met een half uur pauze
Docenten: docent namens De Nederlandsche Bank; Ellen Timmer, advocaat (algemeen weblog, LinkedIn profiel)
Locatie: kantoor Amsterdam van Pellicaan Advocaten, Delflandlaan 1, 1062 EA Amsterdam, ligging op Google Maps
Cursusprijs: EUR 250 exclusief btw voor de 2e cursus; deelnemers aan de 1e cursus van 3 maart 2015 krijgen EUR 50 exclusief btw korting.
Aantal deelnemers: ten minste 15, maximaal 35 personen
PE-punten Holland Quaestor: 3 PE-punten; HQ-deelnemers dienen er zelf op te letten dat de presentielijsten bij aanvang en vertrek worden getekend
Aanmelding
Aanmelding kan plaats vinden per e-mail uiterlijk tot en met 3 april a.s. bij:
Astrid Falke, Astrid.Falke@pellicaan.nl en
Carolien van Willigen, Carolien.vanWilligen@pellicaan.nl,
graag met opgave van de volgende gegevens:
[1] Naam/namen van de persoon/personen die deelneemt/deelnemen met e-mail adres(sen).
[2] Naam en adres van de organisatie waaraan de deelnemer(s) is/zijn verbonden, met informatie over degene aan wie de factuur kan worden gericht, die na aanmelding zal worden verzonden.
—
Aanvullende informatie 23 maart 2015 | nieuwsbrief DNB over naleving sanctieregelgeving
In de op 23 maart 2015 verzonden nieuwsbrief schrijft DNB:
Naleving Sanctiewet trustkantoren moet beter
Nieuwsbericht 23 maart 2015DNB stelt dat de trustsector de nodige stappen moet zetten om de naleving van de Sanctiewet 1977 te waarborgen. Er zijn verschillende verbeterpunten.
De resultaten van een onderzoek bij 38 banken, verzekeraars en trustkantoren naar de naleving van de Sanctiewet 1977 waren voor DNB aanleiding tot vervolgonderzoek bij zes instellingen, waaronder een aantal trustkantoren. Hierbij is vooral gekeken naar de naleving van de sanctieverordeningen die de Europese Unie (EU) in 2014 vaststelde vanwege de situatie in Oekraïne.
Wisselend beeld
Uit dit onderzoek komt een wisselend beeld naar voren. Sommige trustkantoren zijn op de hoogte van de sanctiemaatregelen en screenen daarop. Ook hebben deze trustkantoren hun Russische en Oekraïense relaties duidelijk in kaart gebracht en onderzoeken ze gericht of de sanctiemaatregelen op hun cliëntenportefeuille van toepassing zijn. Daarentegen schiet bij enkele andere trustkantoren de kennis en naleving van de sanctieregelgeving tekort.Verbeterpunten
DNB stelt dat de trustsector de nodige stappen moet zetten om de naleving van de Sanctiewet 1977 te waarborgen. De toezichthouder ziet de volgende verbeterpunten:Goederen
Verschillende onderzochte trustkantoren onderzoeken uitsluitend of de relatie voorkomt op gepubliceerde lijsten van gesanctioneerde personen en vennootschappen. Deze trustkantoren controleren onvoldoende of er sprake is van embargogoederen bij de activiteiten van de relaties.Eigen verantwoordelijkheid
Sommige trustkantoren schuiven de verantwoordelijkheid voor de naleving van de Sanctiewet 1977 door naar andere professionele partijen, zoals banken die cliënten aanbrengen en transacties uitvoeren. Een deel van de trustsector loopt zodoende aanzienlijke risico’s om de Sanctiewet 1977 te overtreden.Feitelijke kennis en naleving
De bewustwording en de concrete naleving van sancties zijn in een deel van de sector nog onvoldoende. Aangezien de risico’s hoog zijn en complexe structuren worden gefaciliteerd, is het zaak om de feitelijke kennis en naleving van maatregelen te versterken.